Fotoğrafçılık sektörü 1900’lerin başından itibaren özellikle sinemanın yükselişiyle çok önemli bir konuma ulaştı. Daylight dedikleri sokak fotoğrafçılığı günümüzde bir avcı-av sektörüne dönüşmüş olsa da eskiden böyle değildi. Fotoğrafçı sayısının azlığı; oyuncuların, yönetmenlerin, yapımcıların azlığı ve içi dolu oluşundan herkes daha samimi idi. Bunda sanatın kendini yeni bulmaya başlaması, daha kimsenin bundan bıkmamış olması, kişi azlığı sebebiyle sokak fotoğrafçıları rahat, poz verenler daha özgürdü.

Amerika, New York doğumlu bir genç olan Richard Avedon da 12 yaşından itibaren bu sokak fotoğrafçılığına merak salmıştı. O zamanlar fotoğrafçılık özellikle teknolojinin gelişmesi ve sinemanın devasa bir sektöre dönüşmesiyle aşırı derecede eğlenceli bir meslekti. Richard Avedon ise bu mesleği fazlasıyla iyi icra edenlerdendi. 21 yaşında reklam fotoğrafçılığı ile başlayan Avedon hızla yükselerek Amerika’nın önemli dergilerinden Harper’s Bazaar’ın moda fotoğrafçısı oldu. Hızını alamayan Avedon moda fotoğrafçılığında ilerleyerek Harper’s dışında birçok önemli dergiye fotoğraflarını yayınlatmaya başladı.

Vogue, Life, Look, Graphis gibi dönemin en önemli dergilerine fotoğraflar çeken Avedon Gianni Versace’nin ilkbahar/yaz kreasyonunu ve Calvin Klein’ın pantolon koleksiyonlarının da fotoğraflarını çekti. Sadece moda ile de kalmayan Avedon, The Beatles’ın da set fotoğraflarını çekerek ününe ün katta.

Fakat 1950’den sonra kariyerine zevkle başlatığı Daylight fotoğrafçılıktan sıkılmaya başladı. Daha farklı bir şey aradığını söyleyen Avedon, zamanla stüdyo fotoğrafçılığına döndü. Stüdyo fotoğrafçılığına dönmesiyle beraber kariyeri iyice zirve yaptı. Basit moda setleri yerine karşısındaki kişinin duygularını, gülümsemelerini, hislerini aktarabildiği bir tarz benimseyen Avedon bu yaklaşımı ile birbirinden özel, birbirinden etkileyici fotoğraflar çekti. Var olan ünüyle beraber ünlülerin fotoğraflarını çekmeye başlayan Avedon, zamanla kendine devasa bir arşiv oluşturdu. Çektiği isimler arasında: Buster Keaton, Marilyn Monroe, Ezra Pound, Andy Warhol, Salvador Dali, Samuel Beckett, Charlie Chaplin, Brigitte Bargot, Janis Joplin, Francis Bacon, Bob Dylan, Malcolm X gibi birbirinden önemli isimler var.

Avedon’ı farklı kılan neydi peki? Dali’yi çeken tek kişi o değildi. Chaplin’i de çeken tek kişi o değildi. Fakat Avedon, fotoğrafını çektiği insanlara daha önce hiç görülmeyen bir bakış açısıyla yaklaştı. Chaplin’i, Sophia Loren’i ve özellikle Andy Warhol’u pozlama şekliyle Richard Avedon, fotoğrafçılığa ne kadar farklı yaklaştığını, en azından dönemine göre kanıtlamış oldu. Fakat onu yükselt, kült olarak anılan ilk eseri Dovima için çektiği fotoğraf oldu.

Dönemin önemli mankenlerinden biri olan Dorothy Virginia Margaret Juba, bilinen adıyla Dovima’yı filler arasında çektiği fotoğraf, eminim ki Avedon da şaşırmıştır, kült bir fotoğrafa dönüştü. Christian Dior için çekilen fotoğrafta Dovima’nın dev filler arasında özgüvenli bir şekilde duruşu, korkusuz tavrı ve kadrajın güzelliği markanın büyüklüğü ile birleşince Avedon, döneminin ve Amerika tarihinin en önemli fotoğrafçılarından birine dönüştü. Zaten böyle bir şeyi düşünebilmesi ve hadi yapalım demesi de özgünlüğünü ortaya koyan detaylardan. 2010 yılında açık arttırmaya çıkan Dovima’nın fotoğrafı 719 bin euro’ya satıldı.

2004’teki ölümüne kadar fotoğraf çekmeye devam eden Avedon, bu süreçte Hillary Clinton, Toni Morrison, Christian Reeve gibi isimleri çekti. Charlize Theron’u çıplak çektiği fotoğraflar ise belki de en sansasyonel çalışmalarından biridir. Ünlü fotoğrafçısı olarak tanınan Annie Leibovitz, Richard Avedon’ı yol göstericisi olarak gördüğünü söyler.

Richard Avedon, sokakta başladığı fotoğrafçılık macerasını devasa bir kariyere çevirdi. Beyaz fon önünde, daracık bir alanda devasa hikayeler anlatmayı başaran Avedon, herkesin çılgınlar gibi severek takip ettiği ünlüleri daha önce hiç görülmeyen bir şekilde pozlayarak ne kadar farklı, ne kadar orjinal biri olduğunu göstermeyi başardı. Minimalist yaklaşımı ile birçok önemli fotoğrafçıya örnek olan Avedon, eserleri ile asla unutulmayacak bir sanatçı olarak günümüzde anılmaya devam edecek.

 

CEVAP VER

Yorumunuzu buraya girebilirsiniz
İsminizi buraya yazın