Sanat ve devlet her zaman birlikte yürümüştür. Sanatı, sanatçıyı desteklemek bir siyaset geleneğidir. Rönesansı başlatan Medici Ailesi akla ilk gelen örnekler olabilir. Osmanlı İmparatorluğu’nda da sanat, padişah padişah tarafından desteklenirdi. Bazen şiir bazen resim bazen de müzik… Bu desteğin sebebi bir anlamda rekabet ettiği kişiler/ülkelere karşı güç gösterisiydi. Yani sanat dışarıya karşı başka güçtü. Savaş her zaman silahla topla tüfekle kazanılmazdı.

Fatih Sultan Mehmet şüphesiz sanatı en çok destekleyen padişahlardandır. Rönesansın öncüsü bir sultan ne kadar uzak kalabilir? Her şeyden evvel, daha küçük yaşta çizimlere başlar. Küçük yaşına rağmen zekası dikkat çeker. Tahta geçtiğinde de yurt dışından ressamları sarayında ağırlar. Bu davetin bir sonucu da İtalyan Rönesans ressamı Bellini‘nin yaptığı yağlı boya tablosudur. Bildiğimiz, tarih kitaplarına konulan görüntünün aslı İtalyan ressam Bellini’ye aittir. Tabloda Fatih’in önünde bulunan sandık hazineyi temsil eder. Tabloda Fatih Sultan Mehmet ile birlikte kompoze edilen nesnelerin bir anlamı vardır. Zafer takı, Roma’nın fatihi olmasını simgeler. Rivayete göre tabloda çizilen burun padişahın burnuyla birebir aynı çizimdir. Ve Fatih ölmeden 6 önce resmedilmiştir.

Bir diğer meşhur resim ‘Gül Koklayan Fatih’ tablosudur. Minyatür tekniği ile Nakkaş Sinan Bey tarafından yapılmıştır. Batı tekniğini kullanarak başarılı bir eser oluşturmuştur. Nakkaş Sinan Bey, saraya gelen yabancı ressamlardan birinin yanında yetişmiştir. Fatih’i gül koklarken tasvir ettiği minyatür onun sanat anlayışını yansıtması bakımından önemlidir. Minyatürde padişah bağdaş kurmuş bir vaziyette gül koklar. Profilden çizilmiştir. Batının resim tekniğinin yanında sultanın giysileri Doğu’dan bir parçadır. Ayrıca Fatih’in kokladığı gül peygamberi/Hz. Muhammed’i temsil eder. Gül sembolü Divan Şiiri’nde de Hz. Muhammed ile ilişkilendirilir. Şiirlerde peygambere telmih olarak kullanılır.

Sultanın parmağında bulunan yüzüğe zihgir denir. Zihgir savaşçılığın sembolüdür. Ok atarken yayın gerilmesinde yarar. Minyatürde yüzük yukarı bakacak şekilde işlenmiştir. Bu barış döneminde olduğunun bir işaretidir. Aşağı doğru tasvir edilseydi savaş döneminde olduğunu anlayacaktık. Portresini yaptıran ilk Osmanlı padişahı olarak sanata verdiği önemi anlatmış kendisinden sonra gelecekler için de bir gelenek başlatmış oluyor.

CEVAP VER

Yorumunuzu buraya girebilirsiniz
İsminizi buraya yazın