Edebiyatı neden sevdiğimi, neden ondan kopamadığımı bana hatırlatan kitapların çıkıp gelmesi kadar beni mutlu edebilen çok az şey var. Bir de çağdaş Latin Amerika kitabı ise mevzubahis olan işte o zaman alacağınız keyif iki katına çıkıyor ki; edebiyatı neden sevdiğim konusu da iyice pekişmiş oluyor bu sayede.

Can Yayınları tarafından yayınlanan bir Roberto Bolano kitabı olan Vahşi Hafiyeler yeni kapak tasarımı, yeni editör düzeltileri, yeni mizanpajıyla raflardaki yerini aldı. 1953’te Şili’de doğan, yirmili yaşlarında Avrupa’ya giderek Katalonya’ya yerleşen, geçimini bekçilik, mevsimlik işçilik, bulaşıkçılık gibi işlerden sağlarken bir yandan da şiirler ve romanlar yazan Bolano’nunVahşi Hafiyeler romanına 2 Kasım 1998’de XVI. Herralde Roman Ödülü verilir. Böylece dünya edebiyat literatürüne giren Roberto Bolano özellikle Vahşi Hafiyeler ile ayrı bir yere konumlanır.

Damardan Gerçeklik

Edebiyat literatürüne bir çoğu gazetecilikten gelen Latin Amerikalı yazarların, şairlerin soktuğu damardan gerçeklik akımı edebiyat içerisinde o güne kadar olan ne varsa ters yüz etmeye yetti ve dalga dalga yayıldı. Bu akıma yirminci yüzyılın son çeyreğinde ortaya çıkarak damgasını vuran Roberto Bolano’nun otobiyografik özellikler taşıyan Vahşi Hafiyeler kitabı eleştirmenler tarafından yazarın en önemli kitabı sayıldı.

Varlığı şaibeli, yeraltı edebiyat akımından arta kalan iki şairin; Arturo Balono ile Ulies Lima’nın, ödünç aldıkları bir arabayla Meksika’dan ayrılarak ülkeden ülkeye, yapıttan yapıta trajikomik maceralarının konu edinildiği Vahşi Hafiyeler ‘de iki kafadarın kovalamacaya dönüşen arayışları ve sonraki yirmi yıla yayılan maceraları dünyanın dört bir yanında yollarının kesiştiği kişiler aracılığıyla aktarılınca ortaya bir kuşağın geçek üstü öyküsü çıkar. Roman bir yandan dönemin şiir ve edebiyat tartışmalarını  aktarırken bir yandan da sosyal çevrenin analizini yapar elbette.

Roberto Bolano kitapta sadece bir defa görünen, yazar Pere Ordonez’e, alıntı yapmadan geçemeyeceğim şu sözleri söyletir mesela:

“Yazmak vazgeçmek, inkar etmek, bazen de intihar etmek demekti. Aileye karşı gelmekti. Şimdi ise daha ziyade toplumsal piramitte yükselmek için yazıyorlar. yazdıklarının suya sabuna dokunmamasına, toplumda bir yer bulmalarına engel olmamasına dikkat ediyorlar. kültürsüzler demek istemiyorum. bunlar da eskiler kadar kültürlü. çalışkan değiller demek istemiyorum. eskilerden çok daha fazla çalışkanlar! ama aynı zamanda çok daha bayağılar. bir iş insanı, hatta gangster gibi davranıyorlar. hiçbir şeyi eleştirmiyorlar, ya da sadece eleştirilmesine izin verilen şeyleri eleştiriyorlar, düşman kazanmaktan çekiniyorlar, daha çok en az zarar verecek düşmanları seçiyorlar. bir ideal için intihar etmiyorlar; sadece çılgınlık ve öfkeden ölüyorlar. en mükemmel kapılar sonuna kadar açılıyor önlerinde. ve edebiyat bu yüzden böyle. komedi gibi başlayan her şey komedi olarak son buluyor.”

Bir Yaşam Biçimi

Şiir ve edebi yapıt olmaktan çok bir yaşam biçimi olarak algılanan ve bu algı etrafında yaşayan “damardan gerçekçi” iki kişinin (hayal ürünü iki kişinin) peşine takılarak 70’lerin Latin Amerika’sının, koca bir coğrafyanın yaşam biçimine ustaca gark ediliyorsunuz. Meksika sokaklarında marihuana kokusu sinmiş barlarda buluyorsunuz kendinizi ilk önce.  Sonra büyük bir hüzne gark oluyor; Şili’den gözü yaşlı hatıralar, mazoşist gringalar, eşcinsel ressamlar, bir tımarhane koğuşu ve bir orospunun koynunda hatta en yalın haliyle aşkı ve de alabildiğine hayal kırıklığını bir arada yaşıyorsunuz. Kitabı damarlarınızda hissediyorsunuz. Vahşi Hafiyeler günün sonunda herkesin kendi yaşam biçimini damarlarında hissetmesi gibi bir şeye dönüşüyor. Kitabın güzelliği de buradan geliyor zaten.

Bolaño Vahşi Hafiyeler’i “kendi kuşağıma yazdığım bir aşk mektubu,” diye tanımlıyor, “kuşağım tüm gençler gibi aptal ve cömertti, elimizdeki her şeyi veriyor, karşılığında hiçbir şey beklemiyorduk. Şimdi bizden geriye hiçbir şey kalmadı… Latin Amerika toprağında yatıyor cesetlerimiz,” dese de, yapıtıyla bu kişilere yeniden hayat kazandırıyor.

Editörlüğünü Emrah İmre’nin yaptığı; çevirisi Peral Bayaz tarafından gayet akıcı ve okuyucuyu yakalayıcı tarzda yapılan Vahşi Hafiyeleri okumanız dileğiyle.

Vahşi Hafiyeler

Yazar: Roberto Bolano

Yayınevi: Can Yayınları

Türü: Roman

Çeviri: Peral Bayaz

Yayın Tarihi: Şubat 2019

Sayfa Sayısı: 784

CEVAP VER

Yorumunuzu buraya girebilirsiniz
İsminizi buraya yazın